In de kijker

Grondvest

Uitreiking LOF-prijs der Nederlandse taal
16-6-2017

Op donderdag 15 juni werd in Haarlem de LOF-prijs der Nederlandse taal 2016 uitgereikt door de Stichting Nederlands en het Ampzing Genootschap aan de Commissie Nederlandse Namen van Paddenstoelen van de Vlaamse en Nederlandse Verenigingen voor Mycologie (paddenstoelkunde). Eerdere ontvangers van de LOF-prijs waren onder andere Martine Tanghe, Herman Finkers, Henk Hofland en vorig jaar Filip Devos.

Als afsluiting van de uitreiking werd een forum georganiseerd met als thema: welke initiatieven, projecten hebben middenveld-organisaties in Nederland en Vlaanderen in petto, die werkelijk kunnen bijdragen aan het tot grotere bloei brengen en houden van de taal en cultuur van deze regio, in een Europese en mondiale context?.

Namens de Vlaamse Volksbeweging voerde VVB-ambassadeur Steven Vergauwen er het woord. U vindt hier de tekst van zijn bijdrage.

Indien u meer informatie wenst over het behandelde onderwerp en/of het bezoek van de VVB aan de Interparlementaire Commissie van de Nederlandse Taalunie op maandag 19 juni in Den Haag, dan kan u hiervoor terecht bij Bernard Daelemans, bernard.daelemans@vvb.org of 0479 86 55 12.

 

De Vlaamse Volksbeweging werd opgericht in 1956 als partij-onafhankelijke drukkingsgroep die ijverde voor federalisme, toendertijd een revolutionair project. Gewezen eerste minister Wilfried Martens was toen onze politiek secretaris. Nu het federalisme in België is ingevoerd, wil de VVB van Vlaanderen een volwaardige lidstaat van Europa maken. Het project is even revolutionair als dat van de jaren zestig, de beweging even partij-onafhankelijk.


 


Als door de Vlaamse overheid erkende en gesubsidieerde socio-culturele vereniging, dragen wij de zorg voor onze taal een warm hart toe. Eén van onze afdelingen, de werkgroep Nederlands Landstaal is daar het sprekende bewijs van. Opgeschrikt door de uitspraken van het nieuwe hoofd van de Taalunie (maar niet alleen daardoor), willen wij dat men stappen zet om onze gemeenschappelijke standaardtaal beter te beschermen. Het schijnt ons toe dat de Taalunie van haar statutair doel, de taaleenheid bevorderen tussen noord en zuid, aan het afdwalen is. En we staan niet alleen met die mening. Journalisten van het Vlaamse dagblad De Morgen en zowat alle leden van de commissie cultuur van het Vlaams Parlement vinden eveneens dat de Taalunie niet zozeer de Nederlandse taal moet be-schrijven in zijn oneindige variaties, maar ook en in de eerste plaats het correct standaardtaalgebruik moet voor-schrijven. Daarom zullen wij maandag in het Binnenhof in Den Haag aanwezig zijn op de Interparlementaire Commissie van diezelfde Taalunie. Het centraal agendapunt is immers de visie van de nieuwe algemeen secretaris op haar werking.


 


In Vlaanderen is de omgangs-, cultuur-, bestuurs- en onderwijstaal het Nederlands. Dat is in België onder meer grondwettelijk zo vastgelegd. Onze taal is in principe goed beschermd.


De internationalisering geeft het Nederlands vele kansen zijn cultuurproducten wereldwijd uit te dragen.


 


Langs de andere kant zet de internationalisering het Nederlands ook onder druk (vooral door de nieuwe lingua franca, het Engels). Gebrek aan historisch besef en taalfierheid zorgt ervoor dat velen zich onnadenkend aanpassen aan deze evolutie “om de boot (van het Engels) niet te missen”. Zo versterken ze een evolutie die niet onvermijdelijk is en al evenmin noodzakelijk om internationaal een woordje mee te praten. Want: het Nederlands is niet ‘overbeschermd’. Het is een sterke en veerkrachtige taal, maar ze is kwetsbaar voor de concurrentie van een taal uit dezelfde taalgroep met een groot prestige.


 


In Nederland werd een poging gedaan het Nederlands in te schrijven in de grondwet. Tot op heden is dat niet gebeurd. Een ander verdienstelijk idee was een ‘moedertaalcharter’, zoals voorgesteld door de Koninklijke Academie voor de Nederlandse Taal en Letterkunde in oktober 2010. Tot op heden is ook dat een dode letter gebleven. Graag nemen we als VVB dat laatste idee opnieuw op, met de bedoeling om via de Taalunie en bv. het ANV de geesten in Vlaanderen én in Nederland weer in beweging te krijgen (en wel in de gunstige richting). Het moedertaalcharter richt zich in onze opvatting niet alleen op de onderwijswereld, maar ook op het Nederlands als bestuurs-, cultuur- en omgangstaal.


 


Maandagmorgen hoorde ik de minister van binnenlandse zaken Jan Jambon, overigens oud-secretaris van de VVB, op de radio over een nieuw nationaal waarschuwingssysteem voor noodsituaties. Naar goede Belgische traditie, om noch de Franstaligen, noch de Nederlandstaligen, noch de Duitstaligen te bruuskeren, krijgt zoiets een Engelse term: Be-alert. BE met één e, het gaat immers niet om een bijenalarm. Deze term bewijst dat ook op taalvlak, slechts één maatregel voor een diepgaande en definitieve oplossing kan zorgen, namelijk Vlaamse onafhankelijkheid. Zodat we Engels in eigen land niet uit dwang moeten gebruiken om wederzijds Vlaams-Waals wantrouwen te overbruggen, maar die taal net zoals andere talen kunnen spreken indien het ons internationaal goed uitkomt. Een boodschap van taalsoevereiniteit en onafhankelijkheid dus, die de VVB de komende maanden en jaren ook in Nederland wil verspreiden. 

Terug naar overzicht